Digitaal Stelsel Omgevingswet

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt de uitvoering van de Omgevingswet. De Invoeringswet zorgt voor de juridische basis voor het DSO. Ontwikkeling van het DSO gebeurt stapsgewijs en vergt een intensief samenspel tussen wetgever en de ontwikkelaars van het DSO.

Eén digitaal loket voor de fysieke leefomgeving

Het DSO biedt het digitale loket waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden snel kunnen zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. Via het DSO kunnen zij:

  • vergunningen aanvragen en meldingen doen;
  • zien welke regels en beleid van toepassing zijn op een locatie. De basis hiervoor zijn de omgevingsdocumenten die in het DSO zitten. Dit zijn bijvoorbeeld omgevingsvisies, omgevingsverordeningen en -plannen, projectbesluiten en programma’s. Overheden leggen daarin onder meer vast wat wel en niet mag op een locatie.
  • op termijn informatie raadplegen over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Denk bijvoorbeeld aan gegevens over water- of luchtkwaliteit en geluidbelasting.

Op dit moment zijn er nog verschillende digitale loketten voor deze diensten: het Omgevingsloket Online (OLO), de Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) en Ruimtelijkeplannen.nl. Met de komst van het DSO kunnen gebruikers terecht bij één digitaal loket. 

DSO draagt bij aan verbetering stelsel omgevingsrecht

Het DSO zorgt voor samenhangende, eenduidige en toegankelijke informatie van goede kwaliteit. Daarmee draagt het DSO sterk bij aan de verbetering van het stelsel van het omgevingsrecht. Winstpunten zijn:

  • Betere basis voor integrale besluitvorming onder de Omgevingswet
  • Groter gebruiksgemak
  • Meer inzicht in het omgevingsrecht
  • Snellere en betere besluitvorming
  • Betere juridische houdbaarheid van besluiten
  • Minder onderzoek nodig bij nieuwe initiatieven

ICT onder de motorkap

De gebruiker ervaart het DSO als één digitaal loket. Onder de motorkap is het DSO een geordend, verbonden en samenhangend stelsel van digitale voorzieningen, standaarden, gegevens, bronnen en afspraken in de keten. Het digitaal stelsel is dus niet één groot ICT-systeem.

Ontwikkeling in stappen

Ontwikkeling van het DSO is complex en kostbaar. Bovendien is de wet- en regelgeving nog volop in ontwikkeling. Om het project inhoudelijk, financieel en organisatorisch goed te beheersen, gebeurt de ontwikkeling in fasen.

  • Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet is de dienstverlening vergelijkbaar met het huidige niveau.
  • Na inwerkingtreding van de wet wordt het DSO gefaseerd verder ontwikkeld. Stapsgewijs worden mogelijke nieuwe componenten onderzocht op haalbaarheid en kosten en baten. Besluitvorming over vervolgstappen vindt plaats in het bestuurlijk overleg van Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen.

Invoeringswet is juridische basis

De Invoeringswet bevat de grondslagen voor het digitale stelsel voor de informatievoorziening over de fysieke leefomgeving. Deze grondslagen vormen het juridisch kader voor het DSO.

De Invoeringswet maakt het mogelijk dat er straks regels kunnen worden gesteld over:

  • Voorzieningen die onderdeel zijn van het stelsel, zoals een landelijk knooppunt waar alle informatie bij elkaar komt en een register voor omgevingsdocumenten
  • Gemeenschappelijke definities (in de standaarden)
  • In- en uitgaande gegevensstromen, zoals de aanlevering van omgevingsdocumenten aan het register omgevingsdocumenten
  • Kwaliteitseisen voor gegevens
  • Taken en verantwoordelijkheden van de verschillende organisaties
  • Praktische regels over deze onderwerpen komen in het Invoeringsbesluit en de Invoeringsregeling.

Het inhoudelijk kader van het DSO staat in de Bestuurlijke Visie Digitaal Stelsel Omgevingswet. Deze visie beschrijft het ‘waarom’ en het ‘wat’ van het digitaal stelsel op de langere termijn, tot 2024. Het is een gezamenlijke visie van gemeenten, waterschappen, provincies en ministerie. Aanvullend aan de visie zijn het Globaal Programma van Eisen en de Doelarchitectuur van het DSO beschreven.

Samenspel tussen wetgever en ontwikkelaars

Het DSO wordt ontwikkeld door het programma Aan de slag met de Omgevingswet in samenwerking met haar partners. De ontwikkeling vraagt een intensief samenspel tussen de wetgever en de ontwikkelaars van het DSO. Enerzijds moeten wetgever en ontwikkelaars zorgen dat alles wat in de wet- en regelgeving wordt geregeld ook makkelijk toegankelijk is of kan worden. Anderzijds moeten zij zorgen dat alles wat digitaal wordt gerealiseerd, ook juridisch verankerd is of kan worden.