Minister Ollongren bezoekt Hart van Zuid in Rotterdam

Op maandag 27 november 2017 bracht minister Kajsa Ollongren een bezoek aan het gebiedsproject Hart van Zuid in Rotterdam. De gemeente informeerde de minister over de manier waarop zij zich voorbereidt op de komst van de Omgevingswet.

Hulde aan Rotterdam voor de integrale aanpak en het vol betrekken van het sociale domein bij de Omgevingswet – minister Ollongren

(De gevel van het zwembad Charlois. Minister Ollongren:)

HET GERUIS VAN VERKEER

MINISTER OLLONGREN: Ik ben hier in Rotterdam-Zuid.

Achter mij ziet u een heel groot 50-meterbad, olympische afmetingen.

Het bijzondere hier is dat ze in Rotterdam heel integraal dit hele gebied van de stad hebben aangepakt.

Er moest veel gebeuren.

Het was eigenlijk de wens vanuit de stad om het hele gebied te herontwikkelen en dat hebben ze, vind ik, op een hele bijzondere manier gedaan.

Met betrokkenheid van de buurt vanaf het eerste moment hebben ze dus niet in het stadhuis bedacht hoe het er allemaal uit moest gaan zien, maar hebben ze met de buurt gekeken wat er nodig was en hoe de buurt een upgrade kon krijgen.

Nou, dit zwembad is daar onderdeel van.

Langzaam maar zeker wordt het zichtbaar hier in Rotterdam-Zuid vooruitlopend, eigenlijk, op de Omgevingswet die in wording is die in ontwikkeling is, maar wel helemaal op een manier zoals het straks kan als die Omgevingswet geldig is voor het hele land.

Dus ik vind het een heel mooi voorbeeld van hoe je kunt werken hoe je de buurt kunt betrekken en eigenlijk ook een voorbeeld voor anderen voor als de Omgevingswet straks in werking is.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijksoverheid. Het beeld wordt blauw met wit. Beeldtekst: Dit is een productie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Copyright 2017.)

Hart van Zuid

Hart van Zuid is het 'hart' van Rotterdam Zuid. Vanaf 2016 ondergaat het gebied rond Winkelcentrum Zuidplein en Ahoy een totale metamorfose. Doel: een nieuw bruisend stadscentrum, een plek waar bewoners, bezoekers en ondernemers zich helemaal thuis voelen.

lees meer over Hart van Zuid

Het verouderde Zwembad Charlois maakt plaats voor een nieuw 50-meterzwembad in het huidige deelgemeentekantoor. Een uniek staaltje hergebruik, op initiatief van de markt.

Om de internationale concurrentiepositie van Ahoy verder te versterken wordt het bestaande complex ingrijpend vernieuwd en bovendien fors uitgebreid.

Het Hart van Zuid-gebied wordt nóg beter bereikbaar met het openbaar vervoer. De nieuwe looproutes van en naar het stadsplein worden kort, uitnodigend en veilig.

Rondwandeling

In de chaos van verkeer, bedrijvigheid en herstructurering wordt minister Ollongren meegenomen op de lange reis van vernieuwing van Hart van Zuid. De wandeling leidt naar het oude stadsdeelkantoor dat wordt omgebouwd tot zwembad.

Beeld: Kick Smeets

De Rotterdamse aanpak

Wilco Verhagen, projectmanager Hart van Zuid, licht de Rotterdamse aanpak toe. Zowel de fysieke als de sociale opgave is het vertrekpunt voor de gebiedsontwikkeling, zegt hij. ‘De gemeente heeft haar ambities en de wensen van de samenleving op hoofdlijnen beschreven. De markt is uitgedaagd om samen met bewoners en ondernemers de gebiedsaanpak te definiëren. Dat schept ruimte voor een volwaardige inbreng van de omgeving, van begin tot eind van het planproces.’

Bewoners en ondernemers van Hart van Zuid waren op zoek naar iets waar ze trots op kunnen zijn. Verhagen: ‘Door hen van meet af aan te betrekken, actief te benaderen en in gesprek te brengen met de markt, komt het er nu van. De vroege participatie heeft geleid tot een kwalitatief betere zienswijze.

Plankaart Hart van Zuid. De bewoners hadden op maar één onderdeel problemen met het plan, de verkeerssituatie. Alleen daarvoor zijn ze naar de Raad van State gegaan. Niet om het plan onderuit te vegen, maar om het plan ook op dat punt nog te verbeteren.

Beeld: Hartvanzuidrotterdam.nl

Dít is werken in de geest van de Omgevingswet – Wilco Verhagen

‘Werken in de geest van de Omgevingswet vraagt om een goede begeleiding van de bewoners in alle besluiten die je als gemeente moet nemen', vervolgt Verhagen. 'Rotterdam merkte daarbij dat een stedelijke visie de bewoners eigenlijk niet raakt. Daarom hebben we de stedelijke visie vertaald naar gebiedsvisies. En bij de voorbereiding van het Omgevingsplan wordt onderscheid gemaakt tussen stedelijke regels en gebiedsregels. Zo kunnen burgers op het juiste moment inspraak doen. Dan willen mensen wel graag meepraten!’

De sociale component van de Omgevingswet

Hermineke van Bockxmeer is in Rotterdam opdrachtgever voor het programma Omgevingswet in het sociaal domein. Met Hart van Zuid ontwikkelen we ruimte vanuit de sociale opgave, betoogt ze. ‘Onze inwoners staan centraal. Het gaat om een leefomgeving die het vermogen van mensen versterkt om actief deel te nemen aan de maatschappij. Om het faciliteren en stimuleren van gezond gedrag en sociale samenhang.’

Met de Omgevingswet willen we de Hart van Zuid-aanpak verbreden naar heel Rotterdam – Hermineke van Bockxmeer

De Gooilandsingel wordt heringericht tot een fraaie nieuwe boulevard.

Wat betekent de invoering van de Omgevingswet voor het bestuur?

De daadwerkelijke invoering van de wet ligt nog in het verschiet. Emile Klep, opdrachtgever voor het programma Omgevingswet in het fysieke domein, legt uit dat dat voor Rotterdam geen reden is te wachten. ‘De stad werkt aan de verbetering van de leefomgeving en aan de ontwikkeling van de haven. Dit lukt door in gesprek te gaan met de Rotterdammers, ondernemers en corporaties, door samenwerking tussen de gemeentelijke clusters stedelijke en maatschappelijke ontwikkeling en door betrokkenheid vanuit het bestuur zowel lokaal als landelijk. Alleen met deze samenwerking kan verschil gemaakt worden.’

We doen dit niet omdat er een nieuwe wet aankomt die dit voorschrijft. Wel omdat het de kwaliteit van de stad verbetert – Emile Klep

De Omgevingswet blijkt met haar verbeterdoelen en kerninstrumenten goed aan te sluiten bij de manier waarop Rotterdam wil werken. De komst van de Omgevingswet wordt nu als een vliegwiel gebruikt om niet in losse projecten, maar stadsbreed op deze manier verder te werken. Naast de diverse stadsprojecten zijn in Rotterdam afgelopen jaar meer dan 20 pilots gedaan in het kader van de Omgevingswet en de Crisis- en herstelwet.

Met deze manier van samen onderzoeken en leren gaan we volop door – Emile Klep

Minister onder indruk van aanpak

Minister Ollongren: ‘Bijzonder aan Rotterdam is dat ze het hele gebied integraal heeft aangepakt. Op Rotterdam-Zuid moet veel gebeuren en dat wordt op een bijzondere manier gedaan. De betrokkenheid van de bewoners is groot. Het zwembad is onderdeel van de gebiedsaanpak. Rotterdam loopt daarmee vooruit op de Omgevingswet. Ze werken al helemaal op de manier zoals het straks onder de Omgevingswet kan. Een voorbeeld voor andere gemeenten.’

Achtergrond: de implementatie van de Omgevingswet

De stelselherziening van het omgevingsrecht heeft grote gevolgen voor beleid en uitvoering op het gebied van de fysieke leefomgeving. Dat geldt voor alle overheden: het Rijk, de provincies, de waterschappen en de gemeenten. Zij moeten aan de slag met het nieuwe juridische instrumentarium en met de digitalisering (ondersteund door het Digitaal Stelsel Omgevingswet). En minstens zo belangrijk is de verandering in houding en gedrag van zowel bestuurders als ambtenaren.

De implementatie van de Omgevingswet is een enorme opgave voor alle overheden. De transitie moet in volle vaart worden doorgezet. En dat vergt zowel bestuurlijk als ambtelijk lef – minister Ollongren

Bijna alle gemeenten, alle provincies en waterschappen en een aantal ministeries bereiden zich inmiddels voor op de komst van de Omgevingswet. Ze werken aan implementatieplannen die passen bij hun (lokale) opgaven en politieke ambities. Het programma Aan de slag met de Omgevingswet ondersteunt hen daarbij.