Jan van den Broek over kansen voor ondernemers

Niet alleen de omgevingskwaliteit verbetert door de Omgevingswet, het gebruiksgemak en de samenhang van de wet zorgt er ook voor dat de wetgeving gemakkelijker te gebruiken is. Erg prettig voor bedrijven die nu nog te maken hebben met heel veel verschillende wetten, regels en (gemeentelijke) verordeningen, vindt VNO-NCW-jurist Jan van den Broek.

Inhoud college

De bundeling van regels brengt het aantal artikelen waarmee bedrijven te maken krijgen terug van 4700 naar slechts 350. En de 120 algemene maatregelen van bestuur worden er nog maar vier. Belangrijk is dat er in uitvoering goed gelet wordt op de balans tussen flexibiliteit, rechtszekerheid en voorspelbaarheid. Waardoor de ondernemer in de praktijk echt meer ruimte krijgt. Om te bepalen wat hij wanneer aanvraagt bijvoorbeeld, maar ook flexibeler kan omgaan met de geldende regels. Waardoor bedrijven vaker dan nu die plannen kunnen uitvoeren die ze hebben gepland.

(Naast een viaduct staat een windturbine te draaien. Aan de oever van een rivier ligt een zeilboot. Beeldtitel: Kijk op de Omgevingswet. Een man bij een trap. Beeldtekst: Kijk op de Omgevingswet. Jan van den Broek over kansen voor ondernemers. Iemand slaat een filmklapper dicht.)

LEVENDIGE MUZIEK

JAN VAN DEN BROEK: Half juni is bij de Tweede Kamer de Omgevingswet ingediend.

Dat is een wet die gaat over natuur, ruimtelijke ordening, milieu water, monumenten.

Die moet niet alleen maar de omgevingskwaliteit verbeteren maar moet er ook voor zorgen dat voor ondernemers de wetgeving inzichtelijker wordt, dat ze gemakkelijker te gebruiken is dat er meer voorspelbaarheid uit komt, een samenhangende benadering flexibiliteit, sneller, beter, goedkoper.

Maar hoe dan en kan dat eigenlijk wel?

Nou, de overheid heeft daar met name twee ideeën voor bedacht die, denk ik, ervoor zouden kunnen zorgen dat het ook inderdaad beter wordt voor ondernemers.

Stel even, u bent eigenaar van een restaurant een monumentaal restaurant in het buitengebied en u wilt een terras bijbouwen.

Dat betekent dat u al snel te maken hebt met bouwen met slopen als er al iets staat wat weg moet met het kappen van een paar bomen die in de weg staan, met natuur met mogelijk lozen, met een in- en uitrit met een alarminstallatie, met brandveiligheid.

Voor dat alles hoeft de ondernemer sinds de Wabo nog maar één vergunning aan te vragen, de omgevingsvergunning.

En die omgevingsvergunning, daar hadden we destijds al deze mooie poppetjes de Wabo-'heroes' voor, en die heb ik maar even gebruikt om aan te geven dat de Omgevingswet misschien ook wel geholpen kan worden door dit soort aardigheidjes. 'Gebruiksgemak en samenhang'.

(Hij pakt een poppetje op.)

'Inzichtelijkheid, voorspelbaarheid'.

(Hij pakt er nog één op.)

'Sneller en beter'.

Wat is nou de oplossing van de overheid? Heel simpel: bundeling.

Nu staan al die regels niet in één wet. Nee, u moet kijken als ondernemer in bijvoorbeeld de Wet milieubeheer, de Wet ruimtelijke ordening de Natuurbeschermingswetgeving, de Flora- en faunawet.

Maar ook in het Activiteitenbesluit, in het Bouwbesluit, in de Activiteitenregeling.

En dan hebben we het nog niet over de gemeentelijke regelingen.

Waarschijnlijk is er een kapverordening er is een Algemene Plaatselijke Verordening, een APV er is waarschijnlijk ook een heel uitgebreid bestemmingsplan.

Wat doet deze Omgevingswet? Die zorgt ervoor dat bij de wet zelf 4.700 artikelen, dat zijn toch gauw drie pakken A4 van vijfhonderd bladzijden dat dat wordt teruggebracht tot 102 bladzijden met 350 artikelen.

Dat scheelt nogal wat.

(Hij legt een dun document op de drie pakken papier.)

De wetgever hoeft niet alleen maar met de wet zelf, met de Omgevingswet het gaat ook gebeuren, die bundeling, met de uitvoeringsregelgeving.

In plaats van 120 AMvB's krijgen we straks vier uitvoeringsbesluiten.

Er komt één omgevingsvisie, zodat ondernemers kunnen zien hoe gemeente, provincie, Rijk denken over hoe de omgeving eruit moet zien.

Voorspelbaarheid, dus. Er komt één omgevingsplan per gemeente.

In plaats van die 50.000 bestemmingsplannen komen er dus maar pakweg vier-, vijfhonderd omgevingsplannen.

Er komt één omgevingsverordening per provincie.

Dus niet al die verordeningen die er nu zijn.

Er komt één waterschapsverordening per waterschap en de ondernemer heeft nog steeds één omgevingsvergunning nodig waar nog meer in kan. Er komt dus ook het lozen bij in plaats van dat hij een watervergunning nodig heeft er komt ook de natuurbeschermingsvergunning in er komt een flora- en faunaontheffing in.

Dus er kan meer in die ene omgevingsvergunning en de ondernemer kan bovendien ook veel meer zelf bepalen wat hij wanneer gaat aanvragen.

De tweede mogelijkheid om de wetgeving eenvoudiger te maken en meer gebruiksgemak te geven, die zoekt de overheid in minder regels en meer flexibiliteit.

Ik zal het u uitleggen. De regering gaat ervan uit dat de activiteiten die in de omgeving plaatsvinden zoals het bouwen van een fabriek, maar ook het bouwen van een woonwijk het aanleggen van een weg, dat dat eigenlijk gewenste activiteiten zijn.

En de overheid zegt nu, dat is een heel liberaal standpunt wij moeten dat zo min mogelijk aan grenzen binden.

Dus zo min mogelijk regels.

En als er dan toch regels komen, dan moet daar flexibiliteit in zitten.

Dus flexibiliteit om ervoor te zorgen dat de ondernemer de keuze kan maken die hij het liefste heeft.

Nu is het vaak zo dat je zaken net niet moet uitvoeren zoals je dat graag wilt omdat het bestemmingsplan daar bijvoorbeeld geen mogelijkheid voor geeft.

Er moet echter wel een balans zijn tussen die flexibiliteit en de voorspelbaarheid, rechtszekerheid.

Hè, stel je voor, je hebt een bestaand bedrijf en in de directe omgeving wil men een ziekenhuis bouwen.

Of men wil een woonwijk bouwen of een school. Ja, dat kan onhandig zijn want die ondernemer denkt: straks mag ik misschien minder geluid produceren dan ik nu mag.

Het zou dan ook goed zijn om die bedrijventerreinen dan te voorzien van een omgevingszone. Binnen die zone mogen dit soort gevoelige bestemmingen dan niet worden gebouwd.

En waarom? Omdat bij de ondernemer de verwachting is gewekt dat hij daar mag blijven en dat hij zelfs mag uitbreiden.

Nou kan het zijn, je kunt wat dat betreft niet in een glazen bol kijken dat er om een of andere reden toch een woonwijk zou moeten komen toch een ziekenhuis in die buurt dan moet je de nieuwkomers het risico laten dragen en niet het bedrijf.

Dus als er dan extra kosten zijn voor het bedrijf bijvoorbeeld voor bepaalde voorzieningen dan moeten die voorzieningen door de nieuwkomers worden betaald en niet door het bedrijf.

Is het nu met de Omgevingswet alles goud wat er blinkt?

Nee, natuurlijk niet. Er zijn altijd nog wat dingen te wensen.

Bijvoorbeeld, de leges worden opnieuw ingevoerd.

Dat is misschien geen goed idee.

De bedrijfsactiviteiten worden als 'milieubelastende activiteit' genoemd in de wet. Dat is ook, denk ik, niet zo'n goed idee.

Maar alles bij elkaar is wat mij betreft de Omgevingswet een heel goed idee.

Als de flexibiliteit en de rechtszekerheid goed in balans worden gehouden als dat ook in de uitvoeringsregels gebeurt en als er wat scherpe kantjes worden geschrapt van de Omgevingswet dan is deze wet een wet om op te bouwen.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Beeldtekst: Meer weten? Kijk op omgevingswet.pleio.nl.)

DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN