Ed Nijpels 'De Omgevingswet zorgt voor een betere leefomgeving'

De doelstelling van de Omgevingswet is actief. De Omgevingswet zorgt er niet alleen voor dat de leefomgeving goed is, maar ook dat die wordt verbeterd. Juist door met alle betrokkenen vooraf te kijken wat je met een gebied wilt, kun je beter afwegen of initiatieven passen in de visie van een duurzaam in te richten gebied.

(Naast een viaduct staat een windturbine te draaien. Aan de oever van een rivier ligt een zeilboot. Beeldtitel: Kijk op de Omgevingswet. Een man in een vergaderkamer. Beeldtekst: Kijk op de Omgevingswet. Ed Nijpels over duurzaamheid. Iemand slaat een filmklapper dicht.)

LEVENDIGE MUZIEK

ED NIJPELS: De nieuwe Omgevingswet is een van de grootste wetgevende operaties van na de Tweede Wereldoorlog.

Ik denk zelfs samen met de herziening van het nieuwe Burgerlijk Wetboek de grootste wetgevende operatie.

De Omgevingswet heeft eigenlijk één heel belangrijk doel namelijk het bij elkaar brengen van alle regels die we in Nederland hebben en die zitten in meer dan vijftig wetten en in meer dan honderd Algemene Maatregelen van Bestuur die allemaal samen te brengen in die nieuwe wet.

En die nieuwe wet heeft ook als doelstelling niet alleen te zorgen dat onze leefomgeving, dat die goed is maar nee, ze moet ook worden verbeterd.

Met andere woorden: de doelstelling van de Omgevingswet is een actieve doelstelling.

En hoe organiseer je dat nou? Dat organiseer je bijvoorbeeld door te zorgen dat alle belanghebbenden bij een bepaald besluit dat die daar in een vroeg stadium bij worden betrokken.

Dat zorgt er niet alleen voor dat de overheid die een beslissing moet nemen dat die een goeie afweging kan maken maar het zorgt er ook voor dat je naderhand niet eindeloos verzandt in hele langdurige procedures want daar zit uiteindelijk niemand in ons land op te wachten.

Ja, heel veel van de vergunningen die nu worden afgegeven door een provincie of door een gemeente die worden eigenlijk afgegeven op basis van ad-hocbeleid.

Er wordt gekeken of men voldoet aan een aantal voorwaarden maar wat er dikwijls aan ontbreekt, dat is dat zo'n vergunning ook wordt bekeken in een wat breder verband en dat je eigenlijk ook helemaal aan het begin van het proces met elkaar nadenkt over wat wil je met een bepaald gebied? Hoe wil je dat gebied inrichten?

Hoe wil je dat gebied duurzaam inrichten?

En juist door met omwonenden en met iedereen die bij zo'n gebied betrokken is vroegtijdig na te denken over wat je met zo'n gebied wilt kun je ook naderhand, áls je een vergunning gaat leveren of gaat afgeven, kun je veel beter ook afwegen of die vergunning, of die ook past in de visie van zo'n beleid of van zo'n gebied dat duurzaam moet worden ingericht en in vergunningen die ook langer houdbaar zijn dan alleen maar een paar jaar of een paar weken.

En een van de mooie voorbeelden uit die Omgevingswet is bijvoorbeeld het artikel dat erin zal worden opgenomen over participatie bij wind op land.

Wat is daarvan de bedoeling? Daarvan is de bedoeling om te zorgen dat als er windparken op land worden gerealiseerd en die gaan we realiseren, want die zijn noodzakelijk om aan onze doelstellingen op het terrein van de duurzame energie te voldoen dat als je die windparken gaat realiseren dat je dan in een vroegtijdig stadium overleg gaat plegen met de omwonenden.

Niet alleen overleg gaat plegen, maar bijvoorbeeld ook dat je die omwonenden de gelegenheid geeft om financieel te participeren in zo'n windmolenpark.

Dat is participatie en dat wordt ook straks in die nieuwe Omgevingswet wordt dat uitstekend geregeld.

Als je die Omgevingswet straks hebt, dan is het duidelijk dat daarin natuurlijk, of in de AMvB's, dat er normen worden gesteld.

En het is van het allergrootste belang en dat doen we eigenlijk ook al op basis van die Europese regels dat die normen, dat die worden gemonitord dat we dus met elkaar vaststellen of we voldoen aan die normen.

En als we daar niet aan voldoen, dan zullen we met elkaar moeten zorgen dat er maatregelen worden genomen waarin we wél voldoen aan die afspraken die we soms met Europa hebben gemaakt en die we soms in ons eigen land hebben gemaakt.

Ook in dat opzicht kan die Omgevingswet en zal die Omgevingswet leiden tot een verbetering van het leefmilieu waarin wij met elkaar verkeren.

Nog een opmerking over het experimenteren.

Er is in ons land heel veel gediscussieerd over de vraag: Hoe moet je nou bepaalde experimenten in het kader van wetgeving organiseren?

Want soms is het zo dat je een experiment nodig hebt en dat je tijdelijk normen eigenlijk een beetje overtreedt om uiteindelijk een veel beter resultaat te halen.

Nou, in de nieuwe Omgevingswet komt ook een experimenteerbepaling en daarin komt dus te staan dat je tijdelijk eigenlijk een beetje de normen opzij mag schuiven, uiteindelijk met als groter doel dat je veel scherpere normen haalt dan de normen die op dit moment bestaan.

Natuurlijk moet dat eigenlijk voldoen aan strenge regels en moeten daarvoor criteria worden opgesteld, en de bedoeling is niet om permanent af te wijken van beleid dat we met elkaar hebben vastgesteld maar de bedoeling is uiteindelijk om onze leefomgeving om die nog beter te laten floreren en daarbij hoort innovatie en daarbij hoort zo'n experimenteerbepaling.

Het zal nog een paar jaar duren voordat alle wetgeving door de Tweede Kamer is en voordat ook alle Algemene Maatregelen van Bestuur zijn uitgewerkt maar ik ben ervan overtuigd dat als er, als straks de wet helemaal is ingevoerd als we terugkijken, dat we met z'n allen buitengewoon trots kunnen zijn op die geweldige prestatie die in dit opzicht de betrokken departementen en alle maatschappelijke organisaties hebben geleverd.

We hebben de wetgeving versimpeld, we hebben haar verduidelijkt we hebben het voor burgers, voor het bedrijfsleven en voor maatschappelijke groeperingen overzichtelijk gemaakt en we weten met elkaar waar we met het beleid van Rijk, provincie en gemeente aan toe zijn.

Als we die doelstelling met elkaar vasthouden ook bij de discussie van de komende jaren, dan ben ik ervan overtuigd dat we straks eigenlijk achterom kunnen zien en met elkaar kunnen genieten van een prachtig wetgevingsproces in ons mooie Nederland.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Beeldtekst: Meer weten? Kijk op omgevingswet.pleio.nl.)

DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN