Bert Rademaker over de winst van één omgevingsplan

Het omgevingsplan is één van de nieuwe instrumenten die alle regels uit de huidige bestemmingsplannen gaandeweg bij elkaar brengt in één gemeentelijke regeling, vertelt Bert Rademakers.

Inhoud college

Het omgevingsplan is een logisch vervolg op de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) die ervoor heeft gezorgd dat je via één aanvraag, meerdere activiteiten tegelijk kunt aanvragen via één loket, bij één bevoegd gezag en via één procedure. Volgende stap is om ook de inhoudelijke regels op het terrein van de leefomgeving te bundelen in één omgevingsplan. Dit voorkomt botsende regels, vermindert de regeldruk en zorgt voor samenhangende regelgeving voor de leefomgeving, aldus Rademakers.

(Naast een viaduct staat een windturbine te draaien. Aan de oever van een rivier ligt een zeilboot. Beeldtitel: Kijk op de Omgevingswet. Een man zit in een auto. Beeldtekst: Kijk op de Omgevingswet. Bert Rademaker over het omgevingsplan. Iemand slaat een filmklapper dicht.)

LEVENDIGE MUZIEK

(Een grijze oldtimer rijdt een grindpad op. Bert Rademaker stapt uit en gooit z'n deur dicht:)

BERT RADEMAKER: Zo, altijd weer leuk thuiskomen zo.

Hoewel, op het werk is het ook heel leuk.

Zeker bij ons bij IenM, waar we werken aan een nieuwe, integrale Omgevingswet.

En dat is een magnifiek creatieve tijd op dit moment waarin we samen met mensen van gemeentes, provincies Unie van Waterschappen ook samenwerken om een eenvoudiger omgevingsrecht tot stand te brengen in een nieuwe, gebundelde regeling, de nieuwe Omgevingswet.

Die Omgevingswet is een logisch vervolg op de Wabo.

Met die Wabo, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht hebben we ervoor gezorgd dat je via één aanvraag meerdere activiteiten tegelijkertijd kunt aanvragen bij één loket met één bevoegd gezag, met één procedure.

Dat is eigenlijk dus het bundelen van de procedurele regelgeving op het terrein van de leefomgeving.

Het is dus ook een logische stap dat we nu ook proberen die materiële wetgeving die inhoudelijke regels op het terrein van de leefomgeving om die ook te bundelen.

En dat begint met een Omgevingswet waarin je een grondslag biedt om die materiële regels te kunnen bundelen in AMvB's en ministeriële regelingen.

(Hij zit op de motorkap.)

Een vervolgstap van die Omgevingswet is onder meer dat ook op het gemeentelijk niveau de regels op het terrein van de leefomgeving gebundeld gaan worden.

Dan heb ik het over bijvoorbeeld het bestemmingsplan of regels in een APV.

Ik zie hier bijvoorbeeld, je zag me komen aanrijden op mijn inrit daar is een aparte regeling voor bij gemeentes vaak in de APV of een inritverordening.

Maar zo hebben we het ook over de bomen, de kapverordening monumentenverordeningen, erfgoedverordeningen archeologie is geregeld. Hier verderop staat zo'n monument en daar aan de overkant hebben we nog een evenemententerrein.

Dat is ook een ingewikkeld stukje regelgeving via de APV met hulpverleningsdiensten, overlast, milieuregels.

Mijn vuilnisbak hier staat ook voor de deur hoe laat mag die geleegd worden? Of hoe laat mag ik hem buiten zetten?

Al die regels op het terrein van de leefomgeving die een gemeente stelt en wat nu nog onsamenhangend, versnipperd veelal gemaakt door verschillende afdelingen, los van elkaar die regels gaan we bundelen en dat kan alleen door samenwerking.

En doordat je met elkaar samenwerkt, kom je tot de ontdekking dat regels die nu soms conflicteren of niet helemaal lekker zijn bij elkaar dat je die slimmer bij elkaar brengt, dat de regeldruk minder wordt en dat je dus eigenlijk één integrale, samenhangende regeling krijgt voor de leefomgeving.

Hoe gaat het straks werken, één gemeentelijk omgevingsplan?

In ieder geval is het een verschil met bestemmingsplannen waarbij je nu per deel van de gemeente bestemmingsplannen hebt.

Er zijn gemeentes met meer dan 100 bestemmingsplannen.

Dat verandert. Er is straks één gemeentelijke regeling waarin al die regels staan. De gemeenteraad stelt dat vast.

Maar het zal zelden voorkomen dat een gemeenteraad in één keer dat hele omgevingsplan vaststelt.

Het zal in de loop der tijd steeds verder ontwikkeld worden waarbij er steeds delen door de gemeenteraad worden vastgesteld.

Het zal ook flexibel zijn omdat de gemeenteraad de bevoegdheid tot vaststelling van het omgevingsplan deels kan delegeren aan het college van burgemeester en wethouders die dan bepaalde onderwerpen kunnen regelen of bepaalde stukjes grond kunnen reguleren.

Daar komt gelijk ook naar voren het kenmerkende van dat omgevingsplan.

Dat omgevingsplan bevat allerlei regels.

Sommige regels zullen voor het hele grondgebied hetzelfde zijn maar het kenmerkende is dat heel veel regels per locatie zullen verschillen.

Dat is ook de inhoudelijke opdracht aan de gemeente.

Er dient een evenwichtige toedeling van functies plaats te vinden en die evenwichtige toedeling van functies en locaties dat is de kernopdracht vanuit de wet aan de gemeente.

Dat brengt gelijk met zich mee dat de regels per locatie zullen verschillen.

Dus de regels op mijn plek hier zullen weer anders zijn dan bij mijn buurman of daar bij dat evenemententerrein, waar weer hele andere regels zullen gelden.

Het feit dat die regels zo per locatie verschillen maakt dat die regels allemaal appellabel zijn.

Dus bij het vaststellen van het omgevingsplan dat is een besluit waartegen een belanghebbende in beroep kan gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Net als nu bij het bestemmingsplan.

Wat ook blijft, is de flexibiliteit door altijd een omgevingsvergunning te kunnen verlenen voor afwijkingen van het omgevingsplan.

De opzet van dat omgevingsplan zal digitaal zijn.

Dus de burger kan op een website raadplegen met een muis zo op zo'n perceel kom je dan te staan en dan kun je precies aanklikken welke regels op die locatie van toepassing zijn.

Dat wordt slimmer dan nu via www.RO-Online.nl.

De zoekfuncties worden eenvoudiger, klantvriendelijker.

Als je bijvoorbeeld wilt weten op welke plek in de gemeente detailhandel is toegestaan dan kun je zo zoekgericht informatie verkrijgen.

Je kunt kijken wat voor regels op een bepaalde plek gelden maar je kunt ook kijken bij de overbuurman wat voor regels er gelden op dat stukje weiland hier bijvoorbeeld tegenover zodat je de zekerheid hebt of daar wel of niet ruimtelijke ontwikkelingen kunnen plaatsvinden.

Een van de grote voordelen die we nu gaan bereiken is dat je als je een bestemmingsplan gaat vaststellen dan zoek je je eigenlijk nog te pletter in allerlei regelingen van het Rijk waar je allemaal rekening mee moet houden wat voor inhoudelijke eisen er gesteld worden aan het bestemmingsplan.

Dat wordt allemaal bij elkaar gebracht straks.

Dus als er straks een omgevingsplan gemaakt moet worden is het wel het idee dat het Rijk in ieder geval in één regeling alle instructies heeft opgenomen waar een gemeente rekening mee moet houden bij het vaststellen van het omgevingsplan.

Maar er zijn nog genoeg vragen over en dat zullen we in samenwerking met alle partijen verder moeten ontdekken hoe we het eenvoudiger kunnen maken. Bijvoorbeeld op het punt van planschade.

Nu is het vanzelfsprekend dat, als er een regel komt die nadeliger is dan de vorige regel, dan moet een gemeente planschade betalen.

Dat is bij een normale verordening niet vanzelfsprekend maar in de praktijk, bij bestemmingsplannen is dat gegroeid.

Denk aan het overgangsrecht. Nu is er standaard overgangsrecht, altijd terwijl je je kunt afvragen of dat bij een normale verordening ook zo is.

Tegelijkertijd hebben we de opgave om onderzoekslasten te verminderen.

Dus als je daar woningen wilt toestaan, wat moet je dan allemaal wel niet onderzoeken?

Het is nu gebruikelijk dat, als je een bestemmingsplan daarop aanpast dat alles tot in detail wordt doorgerekend en dat je ook bij de rechter kunt bewijzen dat die woningen ook echt gebouwd gaan worden.

Wat willen we mogelijk maken?

We willen meer naar de route toe van uitnodigingsplanologie.

Dat zijn allemaal zaken waar je nu in de huidige regelgeving tegen belemmeringen aanloopt en het is de kunst dat we dat straks gaan oplossen en dat het straks eenvoudiger wordt, en beter.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Beeldtekst: Meer weten? Kijk op omgevingswet.pleio.nl.)

DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN