Samen op weg met de Omgevingswet in Tilburg

De Omgevingswet is van meet af een project van samenwerkende partners. Zonder goede 'interbestuurlijke' samenwerking lukt het simpelweg niet. De VNG, het IPO, de Unie van Waterschappen, VNO-NCW en de natuur- en milieuorganisaties zijn vanaf de start betrokken. Nu de eindstreep in zicht komt, is het hoog tijd nog eens samen op pad te gaan om te zien hoe men in de praktijk zich voorbereidt op de komst van de Omgevingswet.

De Spoorzone in Tilburg verbindt de binnenstad van Tilburg en brengt mensen samen. Het is een levendig gebied waar educatie, groen en ontspanning hand in hand gaan. Een perfecte locatie om de samenwerking te eren! In de middag bezoekt het gezelschap de Abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot, een abdij met een geheel eigen visie op de wereld, zo blijkt.

Spoorzone Tilburg

Marianne Linde, directeur Duurzame Stad en ambtelijk opdrachtgever Omgevingswet van gemeente Tilburg, ontvangt het gezelschap vlak naast station Tilburg in de voormalige werkplaats van de NS. De polygonale hal is na een complete metamorfose omgetoverd tot een prachtig restaurant. “De Tilburgse kernwaarden: verbinding, daadkracht en vernieuwing zijn ook van toepassing op de Omgevingswet”, stelt Marianne Linde.  Rosemarie Bastianen, programmadirecteur Eenvoudig Beter, bedankt Tilburg voor de gastvrijheid en heet op haar beurt de partners welkom. Op 19 november zal blijken of hier de ontmoeting plaatsvond tussen de beste overheidsorganisatie en beste overheidsmanager van 2019. Zowel Tilburg als Rosemarie Bastianen zijn nog in de race en zitten bij de laatste drie genomineerden.

Al snel blijkt waarom het gezelschap deze locatie bezoekt: de ontwikkeling van de Spoorzone is een mooi voorbeeld van hoe een binnenstedelijk gebied kan transformeren op een manier die velen blij maakt: horeca, bibliotheek, vergaderruimtes, recreatie en een groot park. Dat allemaal in het centrum van de stad, pal naast het centraal station, daar waar eerder werkplaatsen en hallen van de NS stonden. Niet in de laatste plaats omdat ook bewoners nauw betrokken zijn bij de ontwikkelingen: de aanleg van een park midden in het centrum en de activiteiten daar rond omheen wordt wel het grootste burgerinitiatief van Nederland genoemd! Stads-stedenbouwkundige Ludo Hermans vertelt welke visie aan het ontwerp Spoorzone 013 ten grondslag ligt en planjurist Leon van Grinsven vertelt hoe de Crisis- en herstelwet ingezet is voor de realisatie. Ook komt de pilot omgevingsplan Noordhoek aan bod. Uit de bijdrage van projectleider Edwin Vermeulen blijkt dat Tilburg onderweg is, geregeld praat met (wijk)bewoners en gaandeweg ontdekt wat werkt en wat nog ontwikkeld moet worden.
Programmanager Omgevingswet Martin van Bers vertelt over de veranderopgave voor de organisatie. Er moet nog wel wat gebeuren maar ze hebben er vertrouwen in om tijdig klaar te zijn voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2021.

Na een wandeling door het Spoorpark, een burgerinitiatief dat heeft geresulteerd in een groen en levendig gebied in de stad, ontmoeten we wethouder en bestuurlijk opdrachtgever Omgevingswet, Mario Jacobs. Jacobs duidt wat voor Tilburg belangrijk is: een overheid die ruimte biedt, die meedenkt en meedoet en beschermt wat kwetsbaar is. Hij sluit af met de oproep om de verleiding te weerstaan om de komende tijd alles weer dicht te regelen: “Niet dichtregelen maar openritsen!” Het Spoorpark, zo heeft het gezelschap gezien, is bij uitstek een voorbeeld van een ‘opengeritst’ project.  

Abdij De Koningshoeven

 Broeder Isaac (Prior van Abdij Koningshoeven) vertelt zijn visie: “Laat voor de kinderen een betere wereld achter dan dat je hebt aangetroffen.” Met die visie heeft Abdij De Koningshoeven toegewerkt naar circulair, maatschappelijk en innoverend ondernemen. De broeders van Koningshoeven ontwikkelden samen met Waterschap de Dommel de eerste Nederlandse biologische zuiveringsinstallatie, de Biomakerij. Afvalwater, afkomstig van de abdij en de op het terrein gevestigde bierbrouwerij, wordt op basis van tropische planten en micro-organismen gezuiverd en elke druppel wordt hergebruikt. Al het water blijft zo op Koningshoeven en daarmee is de kringloop perfect gesloten. István Koller (strategisch omgevingsmanager industrie bij waterschap de Dommel) en Broeder Isaac  vertellen over hun innerlijke gedrevenheid en de weg door de bureaucratie.
Na een rondleiding over het terrein toosten de partners met gezegend trappistenbier op de goede samenwerking aan de Omgevingswet.