2018: De Omgevingswet in stroomversnelling

Terugblik op 2018 door Rosemarie Bastianen, directeur Eenvoudig Beter

Begin januari deelde ik onze drie goede voornemens voor 2018 met u. En die hebben we het afgelopen jaar zeker niet laten versloffen! In dit eindejaarsbericht blik ik graag met u terug. 

#1 Iets doen voor de samenleving

In januari betoogde ik dat de stelselherziening van het omgevingsrecht niet zomaar een juridische exercitie is. We maken de Omgevingswet immers voor de samenleving. Bijvoorbeeld voor de woningbouw en de energietransitie, twee grote opgaven die in 2018 volop in de maatschappelijke en politieke belangstelling stonden.

Het instrumentarium van de Omgevingswet gaat helpen om deze opgaven te realiseren. Zo biedt het omgevingsplan een kader om gemeentelijke plannen voor bouwen en energietransitie af te wegen in samenhang met andere belangen, zoals natuur, gezondheid en cultureel erfgoed. En de Omgevingswet bevordert participatie als manier om de lokale democratie te versterken en draagvlak te verwerven voor die enorme veranderingen. Aan dát nieuwe stelsel hebben we keihard doorgewerkt in 2018.

Terwijl wij bezig zijn het stelsel af te bouwen, wordt de Omgevingswet buiten al steeds meer zichtbaar. Zo werd onlangs de 16e tranche van de Crisis- en herstelwet (Chw), voorloper van de Omgevingswet, gepubliceerd in het Staatsblad. Dit geeft mede-overheden de ruimte voor zo’n 20 nieuwe projecten voor woningbouw en energietransitie. Bijvoorbeeld in de gemeente Nuenen, Den Haag, Delft, Leidschendam-Voorburg en Ameland en de provincie Groningen. In totaal gaat het om zo’n 10.000 woningen. Ondertussen hebben gemeenten, provincies en waterschappen alweer voorstellen ingediend voor de 17e, 18e en 19e tranche van de Chw en zitten die nu in de pijplijn. Zo kunnen overheden nu al experimenteren met instrumentarium en projecten uitvoeren in de geest van de Ow. Ook in 2019 is er de mogelijkheid om voorstellen te doen voor de Chw. Maak daar gebruik van!

Daarnaast heeft de Tweede Kamer deze week ingestemd met een voorstel van minister Ollongren voor een wijziging van de Chw. Hiermee sorteert de Chw nog verder voor op de Omgevingswet. De VNG spreekt niet voor niets al van de ‘Transitiewet’!

Ruim een jaar na onze overgang van het ‘oude’ IenM naar BZK vind ik het ook mooi om te zien hoe de Chw en andere beleidslijnen van BZK samenkomen en elkaar versterken in het oplossen van vraagstukken. Een voorbeeld is de zuidelijke Randstad. In het bestuurlijk overleg MIRT stelde onze minister samen met andere bestuurders een actieplan vast voor de bouw van 100.000 woningen in deze regio. Ook werden afspraken gemaakt over infrastructuur voor verschillende gebieden waar gebouwd gaat worden. Tegelijk biedt de Chw een aantal van die woningbouwprojecten ruimte om via een flexibel bestemmingsplan de bouw te versnellen.

#2 Tijd voor familie en vrienden

Het moge duidelijk zijn: de ontwikkeling van een nieuw stelsel dat echt helpt bij die maatschappelijke opgaven is complex. Dat willen en kunnen we als BZK niet alleen en daarom hebben we ook in 2018 tijd vrijgemaakt om naar u te luisteren en het gesprek aan te gaan. We brachten werkbezoeken aan onder meer de gemeenten Utrecht en Bunnik, aan Chemelot en aan de milieudienst DCMR. Wat goed om te zien dat partijen in het land al zo hard aan de slag zijn met de voorbereidingen op de wet!

In april organiseerden we de Botsproevendag. Zo’n 150 praktijkexperts gaven feedback op de conceptregels van het Invoeringsbesluit en de Omgevingsregeling. Daarnaast waren er weer tal van kleinere expertbijeenkomsten om dieper in te gaan op specifieke onderdelen van besluit en regeling. Dank voor uw vele constructieve feedback!

Uw betrokkenheid zorgde er mede voor dat we in oktober goed voorbereid in consultatie konden met het Invoeringsbesluit. Heeft u al gereageerd? Deze week kan het nog. Daarnaast leggen we momenteel de laatste hand aan de consultatieversie van de Omgevingsregeling. In februari bent u aan zet om ook hierover uw mening te geven.

Verder zagen we elkaar dit jaar onder meer tijdens twee Wetgevingsupdates die we samen met de VNG en Aan de slag met de Omgevingswet organiseerden. Een nieuwe formule die in grote behoefte bleek te voorzien bij velen die zich bezighouden met de implementatie van de wet en daarbij zicht willen houden op de voortgang in Den Haag. In 2019 zullen we de Wetgevingsupdates wegens succes continueren.

#3 Op tijd zijn

Nog twee jaar te gaan tot de inwerkingtreding van de wet. Ik ben blij te kunnen melden dat we nog steeds op schema liggen. Daarvoor hebben we in 2018 de nodige grote mijlpalen gehaald. In augustus werden de vier AMvB’s in het Staatsblad gepubliceerd. De Invoeringswet is inmiddels aangeboden aan de Tweede Kamer en de eerste schriftelijke ronde is gedaan. Daarnaast hebben onze collega’s van IenW en LNV de Aanvullingswetten voor bodem, geluid en natuur verzonden aan  het parlement en zijn de onderliggende besluiten in voorbereiding. Ook de werkzaamheden in het aanvullingsspoor voor grondeigendom liggen op schema.

2019 staat volop in het teken van de parlementaire behandeling van de Invoeringswet en de aanvullingswetten. We zien dit vol vertrouwen tegemoet. Op naar de eindstreep!

Ik wens u fijne feestdagen en een mooie start van het nieuwe jaar.

Rosemarie Bastianen
Directeur Eenvoudig Beter