Met een open mind naar een interactief wetgevingsproces

Op dinsdag 14 november was de jaarlijkse ‘Dag van de wetgeving’ voor overheidsjuristen. Lidia Palm, Mariska Jacobs en Anneke Loof van de juridische programmadirectie Omgevingswet (HBJZ) hielden de workshop ‘Met een open mind naar een interactief wetgevingsproces’. Ze gingen met medejuristen in dialoog over hun nieuwe manier van werken bij de stelselherziening omgevingsrecht. Het werd een gesprek over de nauwe samenwerking tussen juristen en beleidsmakers, en de vele manieren waarop de Programmadirectie Eenvoudig Beter de belangenpartijen heeft betrokken bij de stelselherziening.

‘Wat een mooie titel voor een workshop’, zei een deelnemer. ‘Daar kan toch niemand tegen zijn?’ En die sfeer bleef de boventoon voeren: nieuwsgierig naar hoe het bij Eenvoudig Beter en de juridische Programmadirectie Omgevingswet is geregeld en hoe je de buitenwereld betrekt.

Interdepartementaal en interbestuurlijk

De multidisciplinaire samenwerking is niet alleen interdepartementaal, maar ook interbestuurlijk. Ook medewerkers van gemeenten en andere overheden werken mee aan de stelselherziening en nemen deel aan bestuurlijke overleggen. Eigenlijk heeft Eenvoudig Beter een hele instrumentenkist om van A naar B te komen. In de kist zitten bijvoorbeeld professioneel omgevingsmanagement, expertsessies, wetenschapsdiners en botsproeven. En, niet te vergeten, veel infographics om lastige onderwerpen visueel duidelijk te kunnen maken.

Oprechte interesse in de ander

Voor een succesvolle aanpak zijn er ook randvoorwaarden. Een dergelijke manier van werken kan alleen als alle betrokkenen een open mind en oprechte interesse in het belang van de ander hebben.

Ook nazorg is onmisbaar. Telkens weer bleek in het proces dat het belangrijk is om terug te koppelen hoe met ingekomen reacties is omgegaan. Denk bijvoorbeeld aan de internetconsultatie.

Dat alles tezamen leidt tot mooie resultaten zoals een breder draagvlak, een kwalitatief beter product en een breder netwerk. De juristen van HBJZ willen inmiddels niet anders meer!

Impact

Wordt het beleid met deze aanpak echt anders, wilde de zaal weten. Ja, bijvoorbeeld bij het projectbesluit. Daar is voor gemeenten een lichte variant voor gecreëerd in de Omgevingswet. Maar eigenlijk zijn alle doorgevoerde wijzigingen van belang, want ook schijnbaar kleine wijzigingen kunnen voor belangenpartijen heel belangrijk zijn.

En, hoe doe je dat als je maar een klein project hebt, en weinig geld? Nou, zie dan de vele manieren die we bij dit grote project hebben gebruikt als een instrumentenkist en bekijk welk instrument voor jou het beste bij dat project past.

Tijdens de discussie in groepjes werd aan de hand van een dialoogsystematiek doorgesproken over het thema interactief wetgevingsproces. Tijdens zo’n dialoogsessie moet je niet je eigen mening geven, maar elkaar vragen stellen en naar elkaar luisteren. Net zo interactief dus als in de botsproeven en expertsessies over de Omgevingswet!